Zondag 13 september is het weer de jaarlijkse Open Monumentendag. Een aantal vaak minder toegankelijke monumenten worden opengesteld voor iedereen. Ook Rosmalen doet hier weer actief aan mee.
Zoals gewoonlijk is op deze dag de St. Lambertuskerk van 11.00 tot 17.000 uur opengesteld voor bezichtiging. Een kort stukje geschiedenis over dit monument:
- Al vóór het jaar 1000 stond op het hoogste punt van het dorp een houten kerkje voor de inwoners van Rosmalen. Het dorp wordt al in 815 vernoemd in een oorkonde van de Abdij te Lorsch (Duitsland). Rond 1300 wordt een tufstenen kerkje gebouwd.
- Rond 1430 wordt deze kerk vervangen door een kerk van bakstenen met lagen tufsteen. Ook de toren wordt dan gebouwd.
- Na 1648 worden kerk en pastorie geconfisqueerd voor ongeveer vijftig hervormden. De gebouw dient als kerk, raedkamer en gevangenis (toren). In 1823 komt de kerk terug aan de katholieken door een besluit, getekend door Koning Willen I. Er volgt een grote restauratie in 1824 onder pastoor Coolen met een Heilige Mis. (zie sluitsteen boven de deur).
- In 1850 wordt onder pastoor J. van de Heijden het Smitsorgel geplaatst. In 1910 – 1911 wordt onder pastoor A. Hordijk de kerk vergroot met een tweede transept, nieuw priesterkoor, twee kapellen, sacristie en bijsacristie ontworpen door Architect F.A. Ludewig uit Nijmegen.
- In 1943 worden de twee torenklokken meegenomen door de bezetters, op bevel uit Den Haag. In 1950 komen er nieuwe klokken terug in de toren, in opdracht van de gemeente Rosmalen. De toren is immers, sinds de Bataafse Republiek, eigendom van de gemeente.
- In 1977 – 1978 volgt een grote restauratie, waarbij diverse voorwerpen worden verwijderd en de kerk geheel grijs wordt geschilderd. Dit onder leiding van Architectenbureau Van Hal & van der Laan.
- In 1982 schenkt de Firma Pennings een carillon met 18 klokken aan de gemeente in verband met het honderdjarig bestaan van het bouwbedrijf.
Adres: Torenstraat 1 Rosmalen: de kerk is rolstoeltoegankelijk.
Maar daarnaast zijn er nog twee monumenten te bezichtigen.
Sinds een aantal jaren is ook de Standerdmolen in de Molenstraat te bezichtigen. Ook deze molen heeft een eigen geschiedenis:
- De in 1732 gebouwde standerdmolen is gebouwd op een lichte verhoging. De molen heeft een houten molenkast en draait om een verticale spil: de standerd, vandaar standerdmolen. Het is oorspronkelijk een middeleeuwse korenmolen. In de constructie van de molen zijn aanwijzingen gevonden dat de molen ooit op een andere plaats heeft gestaan. Het demonteren en elders opnieuw opbouwen van een molen als bouwpakket was niet vreemd in die tijd. De molen heeft altijd een grote historische en landschappelijke waarde gehad. In 2013 is een bijzonder stel wiek-roeden, type Fransen, gerestaureerd en geplaatst aan de voet van de molen. Het buitengebeuren is voor mindervaliden ook te betreden.
- Veerkrachtig erfgoed; windkracht werd vervangen door stoommachine, dieselmotor of elektromotor. molenstenen door walsen. Na bijna 3 eeuwen werkt de molen nog als vanouds. als dat niet veerkrachtig is!
Adres; Molenstraat 17 te Rosmalen.
Openingstijden zondag 10:00 – 16:00 uur.
Er zijn toiletten en de toegang is kindvriendelijk.
Dit jaar is er nog een derde monumentale omgeving zichtbaar tijdens de Open Monumentendag. Er zijn dit jaar weer rondleidingen over Het Landgoed Coudewater, ook wel Mariënwater geheten.
Om 10.00, 13.00 en 15.00 uur worden rondleidingen door gespecialiseerde gidsen georganiseerd (Max. 25 personen).
De wandeling start bij “De Boerderij” in de Peter de Gorterstraat 7A in Rosmalen.
Marënwater is zonder reservering te bezichtigen.
Ook hier een stukje geschiedenis:
- Onder de rook van ’s-Hertogenbosch ligt in Rosmalen Landgoed Coudewater. Een voormalige psychiatrische instelling waar je vroeger niet graag kwam, maar waar je inmiddels meer dan welkom bent. Het landgoed is zondag 13 september namelijk openbaar toegankelijk. Zo ben je tijdens de open monumentendag van harte welkom om een prachtige wandeling te maken langs alle monumentale panden en door de prachtige natuur. Ervaar de rust en ruimte op het landgoed en geniet van al het groen. Op dit moment wordt het landgoed herontwikkeld tot een prachtig woongebied met zeer veel groen en een prachtige geschiedenis. We nodigen iedereen dan ook van harte uit om een kijkje te komen nemen op Coudewater.
Adres; Peter de Gorterstraat 7A te Rosmalen.
